ตำราทุกเล่มก็ไม่หนีกัน ขั้นตอนการทำความเสี่ยงก็มีแค่นี้จริง ๆ แต่ทำไมมันยาก
4 พ.ค. 2567
การบริหารความเสี่ยงไม่ว่าจะเป็นการบริหารความเสี่ยงการเงิน (Financial Risk Management-FRM) หรือการบริหารความเสี่ยงทั่วทั้งองค์กร (Enterprise Risk Management-ERM) ก็มีขั้นตอนแค่นี้ เพียงแต่ FRM จะยากและมีคณิตศาสตร์ การเงิน และสถิติมาผสม
Flow นี้อธิบายขั้นตอนการบริหารความเสี่ยงตั้งแต่ต้นจนจบ เริ่มจากการะบุ ประเมิน จัดการ ติดตามความเสี่ยง flow มันก็มีแค่นี้จริง ๆ แต่ที่มันยาก เพราะ flow นี้ไม่ได้กล่าวถึงขั้นตอนสำคัญ ได้แก่
1)Governance & Culture
ขั้นตอนนี้สำคัญจริง ๆ ตอนผมเรียนปริญญาเอก ทำวิจัยด้านนี้และพบว่าวัฒนธรรมองค์กรคือปัจจัยที่สำคัญที่สุดที่ทำให้องค์กรหนึ่งประสบความสำเร็จและสามารถสร้างความได้เปรียบในการแข่งขั้นได้ แต่ในขณะที่องค์กรหนึ่งกับไม่ประสบความสำเร็จและมองว่าการบริหารความเสี่ยงเป็นต้นทุน เป็นงานงอก
แต่ผู้อยู่เบื้องหลังวัฒนธรรมองค์กร คือ “ผู้นำ (Leader)” ผู้นำที่ดีต้องสามารถสร้างความตระหนักต่อการบริหารความเสี่ยง เมื่อความตระหนักเกิด วัฒนธรรมองค์กรที่ใส่ใจต่อความเสี่ยงก็เกิด การกำกับ (Governance)
การกำกับด้านความเสี่ยงที่ดี คือการมีนโยบายความเสี่ยง กรรมการบริหารความเสี่ยง (Risk Management Committee-RMC)
2) Bias
ความยากของการบริหารความเสี่ยงไม่ใช่ flow นี้ แต่เป็นเพราะการดำเนินการในแต่ละขั้นตอนของ flow ใช้ “มนุษย์”เป็นผู้ดำเนินการ และมนุษย์มีแต่ความลำเอียง (Bias) ไม่ตรงไปตรงมา
แล้วจะแก้ไขยังไงดี ………………. คิดว่าพอมีทางออกครับ เราต้องเริ่ม verify ความ Bias ของมนุษย์ด้วยข้อมูล หรือพูดอีกนัยคือ Data Driven Risk Management ผมเคยสอนไว้ให้ทำพวก Dashboard ง่าย ๆ ในนี้ https://www.youtube.com/watch?v=QCK4Xn2PDew&t=43s
3) ไม่ได้ทำ Cost Benefit Analysis
เพราะรู้สึกว่าการบริหารความเสี่ยงยุ่งยาก ต้องดำเนินการตามแผนความเสี่ยงหลายแผน ตามภาพนี้ผมได้ปรับแล้ว การเริ่มทำการบริหารความเสี่ยงต้องวิเคราะห์ก่อนว่า 1) มีแผนงานประจำหรือ Internal Control ที่ลดความเสี่ยงไปบ้างแล้ว 2) ระดับความเสี่ยงอยู่ในระดับที่ยอมรับได้หรือยัง (Risk Appetite)
เครื่องมือหนึ่งที่สำคัญมาก ที่ผมใส่เข้าไปใน flow ตรง 3.1 คือการวิเคราะห์ (Cost Benefit Analysis) ก่อนว่าคุ้มค่าไหมในการลดความเสี่ยงด้วยแผนความเสี่ยง หรืออาจจะต้องใช้กลยุทธ์อื่น
ไว้คราวหน้าจะมาลงลึกเรื่อง Cost Benefit Analysis ในการทำ Risk Management Plan กันครับ